Olej silnikowy pełni wiele funkcji w silniku. Jego głównym zadaniem jest zapobieganie tarciu i zużyciu elementów silnika. Powstają one, gdy różne metalowe części silnika ocierają się o siebie, generując ciepło, tarcie, a w konsekwencji zużycie. Gdy olej silnikowy przepływa przez silnik, pokrywa i smaruje powierzchnie metalowe, tworząc warstwę ochronną, która zapobiega bezpośredniemu kontaktowi metalowych elementów, redukując tarcie i zużycie, a także rozpraszając wytworzone ciepło.